Èmot ḍâ' Jhâman Lambâ', Ka'ḍinto 13 Conto Kèjhung Èn-maènan Bhâsa Madhurâ

DIMADURA.ID - Para maos sè lahèr taon 1985 ka bâbâ, tanto èmot ḍâ' sala sèttong ḍâri 13 conto kèjhung èn-maènan Bhâsa Madhurâ è bâbâ ka'ḍinto. Toro' ḍâri sè palèng kalonta, kèjhung kalabân bhul-ombhul: Ker-tanokker, Pa' Opa' Èlèng, Cung Kuncung Koncè, Dhi' Dhindhi', Jân Anjin, Bhing Ana', Lar Kalonjâr, Dulkanna' Dulkannong, Prispis, tor saterrossèpon. 13 conto kèjhung èn-maènan ka'ḍinto èṭokèl ḍâri buku serradhânnèpon R.P Abd Sukur Notoasmoro, "Panduman Basa Madura" edisi 3 (Rose Book, 2020). Namong saka'ḍinto, ta' sadhâjâna teks kèjhung èn-maènan è bâbâ ka'ḍinto sorop kalabân teks sè èserrat Prof Sukur Notoasmoro. Sabâgiyân bâḍâ sè èyobâ tor bâḍâ jhughân sè ètambâi, aḍhâsar ḍâ' pangonèngan dhân kaulâ nalèka amaèn sareng kanca è tanèyan otabâ neng è tegghâlân kampong. Nostalgia, ngèrèng tètè parèksa tor oddhi laghuwâghi kèjhung èn-maènan è bâbâ ka'ḍinto:

1. Ker-tanokker

Ker-tanoker, jhâmbhuna massa' sasèbâ' Ker sè soker, lagghuna nyapa kaaḍâ'

Ker-tanoker jhâmbhuna massa' sapennay Ker sè soker, lagghuna nyapa è songay

Ker-tanoker jhâmbuna massa' sacorong Ker sè soker, lagghuna nyapa è lorong

Ker-tanoker jhâmbhuna massa' è paghâr Ker sè soker, lagghuna nyapa è langghâr

Ker-tanoker ḍimma bârâ' ḍimma tèmor Ker sè soker, sè nyapa kaḍâ' lanjhâng omor Baca Juga: 27 Indikator Wanita Cantik menurut Orang Madura

2. Pa' Opa' Èlèng

Pa'-opa èlèng èlèngnga sakoranjhi

Bhuppa' èntar ngalèlèng, ana' tambul tao ngajhi, ngajhi bâbâna cabbhi angka'è sarabhi koḍungè tangghi, èsongka' tèna bâbi.

3. Cung Kuncung Koncè

Cung-kuncung koncè Koncèna lo-olowan Sabânton sakèthèng Na'-kana marking-markung Bâbâ'ânna kapung-kapung Ngèk-serngèghân, rut-surudhân Pangantan tao abhâjâng Abhâjânga kèta' kèdhung Ondhurrâghi jhung bâbâ'ân

Cung-kuncung koncè Koncèna lo-olowan Komantan tao abhâjâng Pabhâjângnga kèta' kèdhung Ondhur sèttong jhung bâbâ'ân

Cung-kuncung kolor Kolorra bintang kangkung Sater-okter sakomancèr Bhibhidhânna tajhin jhâbâ Lali lana lali latung Ondhurrâghi jhung bâbâ'ân

Cung-kuncung lèrèngan Kembhâng a'lak kembhâng a'ling Taruttut onta-onta Pamakano kaju sentik Ondhur sèttong jhung bâbâ'ân Baca Juga: Mètes Mitos Madhurâ

4. Dhi'-Dhindhi'

Dhi'-dhindhi'... carumping papan cumping ta' lut... piludhân ghâluḍhuk mata tikus

Lulungga pulassari ta' tengngat... ta' tengnget wan-towanna man Durahmat kotak katèk ondhur sittong

Dhi-dhindhi' ghettana pao, rèng.. ḍâjâ ghunong; nong papasan Sènga' cebbhing.. susuna jhâmbu uring: enten.. embu', jhâmbhu nèng.. sakonè'.

Dhi'-dhindhi' dhurin, kapacaran, katellang èkatanjhung buwâ anyar, dhâddhâli ka tarèbung. na' ghenna' tèttèng, nyabâ'â malu-malu.

Ti'-titti' (dhi'-dhindhi') tana pao, rèng bârâ' paghunongan, rampa' kaju.. kaling, bâḍâ natta' bhâḍhuk cèlèng,

Bhâng bhâlimbing bhâlimbing buwâna emmas, emmassa antèng ènten, pangokorra mèsem-mèsem, pa'.. ombâl, sè mella', sè meddhem.

Ti-titti' (dhi'-dhindhi') tana pao, pocedda.. koddhu'. Na'-kana' alakèya.. ta' ghellem toddhu', toddhu'â malem Sennèn.

Dhika.. paghâr pènang, bulâ paghâr bâto, dhika ana'na.. ḍhemmang, bulâ ana'na rato: dhika ngampar.. lantay, bulâ ngampar tèker, dhika sè akomantan, bulâ sè.. alèngker. Baca Juga: Maca Badanna Manossa

5. Jân Anjin

Jân anjin Lang kocèppla' lang kocèbblung Kapanḍiyâ jhâghâ ṭèḍung

Ta' cèppla' ta' cèbblung Ta' cèppla' ta' cèbblung Ta' cèppla' ta' cèbblung

6. Bhing Ana'

Bhing ana'.. Asalènan nyarè bhuktè Bhing ana'.. Madhâddhi lama'na kasor Bhing ana'.. Dhâddhi lè'nan patè-ngatè Bhing ana'.. Loka buḍi nyama asor Bhing ana'.. Mon tè-ghettè ajjhâ' loppa Bhing ana.. Sanggher la pegghâ' talèna Bhing ana'.. Maskè matè ta' dhi apa Bhing ana'.. Anggher bâḍâ lè-ollèna

7. Dhâddhâliyân

Dhâddhâli li' dâddâkung Bâ' Sali li juwâl mènnya' Mènnya napè li' mènnya lantung Lantung napè li' lantung tunggil Gil napè li' gil gil but But napè li' bubujhel Jhel napè li' jhel gheḍḍhâng Ḍhâng napè li' ḍhâng bighi Ghi napè li' ghi ghibâng Bâng napè li' bâng bângghu Ghu napè li' ghu ghubâng Bâng napè li' bâng bângkong Baca Juga: Pan-saponapan Nyamana Kennengngan se Kalonta e Kottha Songennep, Para’ Bannya’ Oreng Loppa!

Dhâddhâli li' dâddâkung Nasè' obi li' ghângan lumping Anḍi' ana' li' neng sèttung Èpokola li tako' putung Bu Salwi li' dhâghâng mènnya' Mènnya' napè li' mènnya lantung Porop napè li' porop jhâghung Jhâghung napè li' jhâghung kupung

8. Lir Saalir

Lir-saalir, lir-saalir alir alir kung Kang akowak èpakajâ Ma' ta' rèngsa ḍâ' sè nyarè

Lir-saalir, lir-saalir alir alir kung Rèng ta' kowat jhâ' akarjhâ Ma' ta' sossa buḍi arè

Lir-saalir, lir-saalir alir alir kung Nemmo obhur neng è roma Mènta ater nyarè berta

Jhâ' takabbur jhâ' ma-koma Najjân pènter soghi arta Lir-saalir, lir-saalir alir alir kung

9. Prispris

Prispris sèmmong.. aḍḍhâ ghellang aḍḍhâ, sobung. Mellè langsang.. patèghâng kantrung. Jhuko' tembul kowaè nangkrung. Kruk-kruk.. sino, kruk-kruk jiddu.. sini, Sapa buḍi. Baca Juga: Banyak Tumbuh di Madura, Ternyata Ini Nama Latin dan Manfaat Buah Leng-malengan

10. Aèng Lèma

Aèng lèma, ali'.. aèng lèma Jhuko' tasè' sambhilângan Maèn kanna', alè'.. maèn kanna' Sèngko' sakè', sakè'.. kabhirângan Ayota patang èddher

11. Lar Kalojâng

Lar.. kalojâng, kalojâng ngèkkè'a bunto'

Èkasambhel èkajhuko': kalemmar matana jhuko' jântu' NB: "Ator-jântor, sanan. Ajhâlan lè-lèrè paḍâna olar, sè buḍiyân negghu' kalambhina sè bâḍâ è aḍâ'ânna," ca'èpon Emma' dhân kaulâ :-).

12. Cung Acung

Cung.. acung lèrèngan, Petthat talè limpung, Buwâna apung-apung, Ta' ngok.. serngoghân, Ta' ngèk.. serngèghân, Ju manrè, ju mantrè, Nangghâ'â.. bâjâng, Bâjângnga kètak-kèdhuk, Ngondhurrâghi jhung bâbâ'ân

Cung acung alung alung.. rinti rinti Ketapanng.. ketapung, mano' seri ka mariyem Nanti ratu.. tellu, nanti ka ma..riyem

13. Dulkanna' Dulkannong

Mon molèya yâ li'.. abhâreng..dika, Dulkanna'.. dulkannong

Jhâ' apèsa yâ li'.. lamon ghuu-nèngghu, Dulkanna'.. dulkannong

Indonesia yâ li'.. ampon mardhika, Dulkanna'.. dulkannong

Maḍḍhâ raksa yâ li'.. jââgâ patrongghu, Dulkanna'.. dulkannong.

Rèng sè ontong yâ li'... maca saalaawât, Dulkanna'.. dulkannong

Nyarè ḍhukon yâ li'... ḍâ' ka jhââuna, Dulkanna'.. dulkannong

San masèttong yâ li'.. dhâddhinaa kowat, Dulkanna'.. dulkannong

Mon ta' rokon yâ li'.. aapes tèèbhâna Dulkanna' dulkannong

Saka'ḍinto, saèstona bâḍâ lagghi' sèttong kèjhung agghi', namong dhân kaulâ ta' toman amaèn ponapa polè kantos alaghuwâghi kèjhung panèka. Sabâb, kèjhung panèka ngangghuy bhâsa Jhâbâ. Kèjhung panèka èsebbhuddhâghi ḍâlèm buku angghidhânnèpon Prof Sukur Notoasmoro, lerres neng è kaca kapèng pa' ratos pètto' (hlm. 407), kadhiyâ ka'ḍinto: Baca Juga: Macemma Ranḍhâ Sala Sèttongnga Ranḍhâ Tello, Bhâbhâjâ tor Carèta Kona Asal Bâḍâna

KLÈ KA' OKKLÈ Klè ka' okklè.. gambangè jambè, ana' Cino ana' Cino, iyu' ḍhèwè. Makan ketan makan ketan kalècèran, soko ono soko ono uling icu, bapa' aku bapa' aku ewong Londo, Londo endi Londo endi ko Betawi. Olih opo olih opo, olih roti roti opo roti opo roti sandho. Pasar goyang karcis, Lawang Bondowoso, teko omah teko omah banjur turu.

Manabi para maos anḍi' versi laèn ḍâri 13 teks kèjhung è attas, èyatorè serrat, sabâ' neng è kolom komentar sè bâḍâ è bâbâ'ânna pongkasan artikel. Salam...